Archive

Archive for the ‘Կեյրոյի Մեմուարները’ Category

Գլուխ տանսյոթերորդ կամ Ամերիկացի երգիծաբանը

April 28, 2011 Leave a comment

(սկիզբն այստեղ)
Մի երեկո իմ սրահ եկավ Մարկ Տվենը`հայտնի գրող և երգիծաբան,ով ինձ շատ լուրջ և խիստ անձնավորություն թվաց: Խոստովանեմ,այդ ժամանակ ես քիչ գիտեի Տվենի մասին ու չէի տեսել նրա նկարները թերթերում,ուստի նրան վերաբերվեցի սովորական հաճախորդի նման: Երբ, օգտագործելով իմ համակարգը ես սկսեցի պարզել կարևոր տարեթվերն ու իրադարձությունները,նա մի ակնթարթ կանգ առավ,ստուգեց իմ հիշատակած տարեթվերը,իսկ հետո խնդրեց ինձ բացատրել իրեն իմ մեթոդի մասին.

Մարկ Տվեն .1890թ

Ես ընդունում եմ,որ անցյալը կարող է հետքեր թողնել ձեռքի վրա,-ասաց նա,-Կարելի է պարզել բնավորության ամենաթաքնված գծերը ձեռքի միջոցով:Բայց ինչպես եք կարող դուք որոշել ապագան?Ես հիրավի չեմ հասկանում:

Ես ստիպված էի բացատրել նրան,որ մեր ենթագիտակցության մեջ ուղեղը վաղօրոք կարող է իմանալ ապագա ջանքերի,գործողությունների և հնարավոր անհաջողությունների մասին,որ Աստված աշհարում ամեն ինչ չի թողել կույր պատահականության վրա,որ մեր ամեն մի անհաջողություն անհրաժեշտ է զարգացման համար: Սակայն,գիտակցելով,որ իմ խոսքերի չեն համոզում հումորիստին,ես անցա ժառանգականության թեմաների,և ցույց տվեցի նրան մի քանի նկարներ իմ հավաքածուից:

Ես նրան ցույց տվեցի մոր և նրա հինգ դուստրերի ձեռքերի նկարները:Այնուհետև ես հրավիրեցի նրա ուշադրությունը այն փաստին,որ դստրերից մեկի աջ ձեռքի գծերը ամբողջովին նման  էին մոր աջի վրա եղած գծերին: Այս դեպքում մենք կարող ենք նաև գիտականորեն ապացուցել,որ աղջկա կյանքի ամեն մի գործողություն կլինի կլինի նրա մոր գործողությունների կրկնությունը:

Հատկանշական է,որ աղջիկն ունեցել է նմանատիպ հիվանդություններ,ինչ մայրը:Աղջիկը ամուսնացել է նույն տարիքում,ունեցել է հինգ երեխա,հետո այրիացել է `կրկնելով մոր ճակատագիրը:Այստեղից կարելի է հեռուն գնացող հետևություններ անել:Իմանալով մոր կյանքի իրադարձությունները և տեսնելով նմանատիպ գծեր դստեր ձեռքի վրա` փորձառու պալմիստը կարող է գուշակել իրադարձությունները,որոնք կպատահեն դստեր կյանքում:Իմ պատմությունն այնքան հետաքրքրեց Տվենին,որ նա մի քանի գրառում կատարեց նոթատետրում,և սկսեց խոշորացույցով ուսումնասիրել մոր և դստեր մատնահետքերը:Մենք հայտնաբերեցինք,որ նույնիսկ նրանց մատների շրջանաձ գծերն են համընկնում:

Հեռանալից Տվենը ,ինչպես միշտ, կատակեց.

-Գիտեք ինչն է ամենածիծաղելին այս իրադրությունում?Չնայած ես սեփական հիմարությամբ մեծ գումար կորցրեցի,դուք ինձ պատմության միտք տվեցիք:Պատմություն,որ ինձ կվերադարձնի այդ գումարը:

Մի քանի տարի անց նա հրատարակեց «Պարզամիտ Վիլսոնը»`պատմություն բթամատի մատնահետքի հետ կապված:Այն մեծ հաջողություն ունեցավ:

Հեռանալուց առաջ ես խնդրեցի նրան գրառում թողնել հուշամատյանում:Այդ գրառումը հետո ծիծաղեցնում էր բազմաթիվ մարդկանց:

“Կեյրոն վիրավորական ճշտությամբ նկարագրեց իմ բնավորությունը:Ես այժմ չեմ կարող ընդունել նրա խոսքերի ճշմարտացիությունը,բայց մի օր  դա կանեմ ”

Տվենի աջը

Կիսվել Add to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

(շարունակելի)

Գլուխ տասնվեցերորդ կամ Զուտ ամերիկյան դրամա

April 25, 2011 Leave a comment

(սկիզբն այստեղ)

Կեյրոն հաջողությամբ կարդացել է քաղաքապետի,քրեական իրավաբանի,դոկտոր Մեյերի և այլոց ձեռքերը…

Ես հագնվեցի և դուրս իջա.աստիճանների վրա հավաքված էր մարդկանց մի հոծ բազմություն`տարբեր տարիքի,գույնի ու տիպի:Ամերիկացիները նման չեն այս աշխարհի վրա ապրող մյուս մարդկանց, եթե մի միտք մտնում է նրանց ուղեղը,ապա նրանք անմիջապես իրականացնում են այն: Ինչ-որ տղամարդ ստանձնեց լիդերի դերը .

-Մենք կարդացել ենք ձեր հոդվածը թերթում,-ասաց նա,-Ուստի դուք գիտեք,թե մենք ինչ ենք ցանկանում:

Կարծում եմ ճիշտ վարվեցի` ասելով.

-Այսոր կիրակի է և ըստ կրոնական հավատամքի, այս օրը հանգստի համար է նախատեսված:Եթե ցանկանում եք,կարող եք գալ երկուշաբթի` առավոտյան ժամը իննից սկսած :

Կարծում եմ` այս մերժումն էլ ավելի բարձրացրեց իմ վարկանիշը,քանզի ամերիկացիները ամենաշատը գնահատում են անկախությունը:Ամբողջ օրը հաճախորդներ էին գալիս,և նրանց բոլորին տրվում էր նույն պատասխանը:Իսկ երբ եկավ երկար սպասված երկուշաբթին, իմ քարտուղարը երկու ամսվա դիմումներ ուներ:

Մի երեկո սրահ եկավ մոտ քառասունհինգ տարեկան վայելչագեղ տղամարդ ,և քանի որ ես զբաղված չէի,միանգամից գործի անցա:

Այս մարդը շատ մեծ հավակնություններ ուներ,սիրո և զգացմունքայնության նշույլ անգամ չնկատեցի,այս երկու գործոնները նրա կյանքում իսպառ բացակայում էին:Ես տեսա աղքատություն վաղ տարիքում,այնպիսի վատ շրջապատ,որ նույնիսկ դժվար է պատկերացնել:Այդպիսի բեռը կրելու համար երկաթե կամք է պետք:

Ես պատմեցի նրան դժվար մանկության և զարհուրելի միջավայրից ազատվելու նրա գերմարդկային ճիգերի մասին: Հետո քսան տարեկանում նա ամուսնանում է ուղղակի աջակցություն գտնելու համար:Մի քանի տարի անց տեղի է ունենում ողբերգություն`կնոջ մահը:Նա տեղափոխվեց այլ վայր,բայց կրկին հանդիպեց զրկանքների ու աղքատության:Երեսուն տարեկանում առաջնային դարձան իշխանությունն ու հավակնությունները:Նա գտավ իր ուղին:Նրան հարգում էին ամեն քաղաքում,որ նա ոտք էր դնում: Քառասունհինգ տարեկանում ես նշեցի մի իրադարձություն,որ կապված էր նրա վաղ տարիքի ամուսնության հետ.

-Ձեր հաջողության ժամին դու կտեսնեք մի բան,որ կփոխի ձեր պլանները:Վախենում եմ,որ այս իրադարձությունը ոչ միայն կկործանի ձեր ճակատագիր,այլև կզրկի ձեզ կյանքից:

-Լռեք ի սեր Աստծո,-բղավեց նա:

Ես նայեցի հաճախորդի վրա,և իմ սիրտը սասանվեց նրա երեսի տառապանքը տեսնելով:Իմ առջև նստած էր վշտաբեկ մի անձնավորություն:Արցունքի մեծ կաթիլներ էին սահում նրա առնական դեմքի վրա:Ես խղճացի այդ տղամարդուն,սեղմեցի ձեռքը `ասելով.

-Կներեք,ես հիշեցրի ձեզ ձեր բազմաթիվ վշտերը:Մոռացեք իմ խոսքերը:Ես կարող եմ սխալվել,ինչպես բոլոր մարդիկ այս աշխարհում:

-Ոչ,ձեր խոսքերը միանգամայն ճիշտ են,-լացակումաց ասաց նա,-Ես խնդրում եմ ձեզ ուղարկեք քարտուղարին ընդունարան և լսեք ինձ:Դուք կարող եք օգնել ինձ:

-Դուք իրավացի էիք իմ մանկության միջավայրի առումով:Ես ծնվել եմ Սան-Ֆրանցիսկոյում,և մինչ տասնհինգ տարեկան կարդալ-գրել չգիտեի:Մայրս գող էր,հորս երբեք չեմ ճանաչել:Գրաճանաչ դառնալու համար ես գաղտնի կիրակնօրյա դպրոց էի հաճախում:Ես սկսեցի գրախանութում աշհատել և գիշերները բազմաթիվ գրքեր կարդալով `լրացրեցի ուսուցումս:Քսան տարեկանում ես փոքր խանութ կարողացա բացել,սակայն խանութի զարգացման համար կապիտալ էր անհրաժեշտ:Այդ ժամանակ ես մի կնոջ հանդիպեցի,ով հավաստում էր,որ կայուն կապիտալ ուներ:Ես ամուսնացա նրա հետ,բայց ավաղ…Դա վատ գործարք էր:Նա ամուսնացավ ինձ հետ`օգտվելով իմ փառասիրությունից:Ամեն ինչ լավ կլիներ,եթե նա ազնիվ կին լիներ:Դժբախտաբար ես կապեցի կյանքս հարբեցող անառակի հետ:Մեր ընտանեկան կյանքը անտանելի էր:

Մի անգամ աշխատանքից վերադառնալիս ես նրան ուրիշ տղամարդու հետ գտա:Զայրույթը կուրացրեց ինձ ,և ես սպանեցի նրանց :Այնուհետև այրեցի նրանց մարմինները ներնքնահարկում `վերացնելով բոլոր ապացույցները:Ես լքեցի քաղաքը և, տեղափոխվելով Չիկագո, նոր անուն վերցրեցի:Մի քանի տարվա ծանր աշխատանքը տվեց իր պտուղները:Ես լավ բիզնեց ձեռնարկեցի:Երեսուն տարեկան հասակում ես հողատարածք գնեցի, և գրասենյակային շինություններ կառուցեցի:Քառասուն տարեկանում հարուստ և հարգանք վայելող անձնավորություն էի:

Մի քանի շաբաթ անց ես քառասունհինգ տարեկան դարձա:Առավոտյան նստած էի գրասենյակումս,երբ լուսամուտից այն կողմ տեսա մի մարդու…ես ճանաչեցի նրան:Նա իմ հանգուցյալ կնոջ եղբայրն էր,կնոջ, ում ես սպանել էի:Ես եկա Նյու-Յորք ձեզ մոտ,և դուք ինձ պատմեցիք իմ Ճակատագրի վրա այդ ողբերգության ազդեցության մասին:

Ես փորձեցի սփոփել նրան:Խորհուրդ տվեցի գնալ Եվրոպա:Ինձ թվաց,թե ծովային ճանապարհորդությունը կօգնի նրան մոռանալ այդ սարսափը:Հաջորդ օրը ես նրան ճանապարհեցի Անգլիա առաջին իսկ մեկնող շոգենավով:

Որոշ ժամանակ անց ես արդեն մոռացել էի այդ դեպքի մասին.երբ հանկարծ նա հայտնվեց իմ սրահում:Տղամարդը հիանալի տեսք ուներ և լավ հոգեվիճակ:Նա պատմեց ինձ իր ուղևորության մասին:Նրան այնքան էր դուր եկել Եվրոպան,որ նա մի կալվածք էր գնել Լոնդոնի մոտ և ցանկանում էր այնտեղ անցկացնել կյանքի մնացաց օրերը:

-Բայց ինչու եք դուք վերադարձել?,-հարցրեցի ես:

-Ես պետք է անշարժ գույք վաճառեմ Չիկագոյում,-պատասխանեց նա,-Չեմ սիրում ուրիշին վստահել իմ բիզնեսը:Մի քանի օրից ես ընդմիշտ կմեկնեմ Եվրոպա:

Դրանից հետո ես այլևս նրան չտեսա:Բայց երբ նա գնացք նստելիս ձեռքով արեց ,ես վատ կանխազգացում ունեցա:Երեք օր անց ես թերթում կարդացի.

Տարօրինակ Ճակատագրական պատահար

Պարոն N-ը,ճանաչված գործարար Չիկագոյից,տուն գալիս մեջքից հրազենի երկու հարված է ստացել և տեղափոխվել մոտակա հիվանդանոց: Ապաքինման հնարավորությունները քիչ են:Ըստ ոստիկանության հաղորդագրության,պարոնը պատահական գնդակից է տուժել,որ արձակվել է մոտակա հրաձգարանից:

Եևս երկու օր անց ես ստացա մատիտով գրված հետևյալ նամակը

Հարգելի Կեյրո,չեմ կասկածում,որ դուք կարդացել եք հոդվածը:Ոստիկանությունը,ինչպես միշտ,սխալ հետքով է գնացել:Ես ուզում եմ մեկ անգամ ևս ձեզ շնորհակալություն հայտնել:Բժիշկները չեն կարողանում կանգնեցնել ներքին արյունահոսությունը,ինձ մի քանի ժամ է մնացել:Ոստիկանությանը ճիշտ ուղին ցույց չտաք:Ինչպես տեսաք,Ճակատագիրը դրեց իր վերջին խաղաքարտը...”

(շարունակելի)
Կիսվել` Add to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Գլուխ տասնհինգերորդ կամ Արյունոտ դոկտոր Մեյեր

April 20, 2011 1 comment

(սկիզբն ասյտեղ)
Ես բնակարան վարձեցի  Հինգերորդ ավենյուի` Նյու Յորքի ամենահետաքրքիր փողոցի վրա: Սակայն առանց երաշխավորագրերի և ազդեցիկ ընկերների քաղաքում հայտնի դառնալը շատ դժվար է :Հնարավորությունն եկավ հետևյալ կերպ:

Ես արդեն հուսալքվել էի և մտածում էի լքել երկիրը,երբ մի երեկո ինձ զանգահարեց մի համարձակ կին ու առաջարկեց.
-Ես Նյու Յորք Ուորլդ թերթի լրագրող եմ: Ինձ ձեզ մոտ են ուղարկել ստուգելու համար ձեր հմտությունները:Եթե դուք ընդունեք մեր առաջարկությունը և ձեզ լավ դրսևորեք փորձի ժամանակ,ապա դուք կստանաք ձեր կյանքի լավագույն գովազդը:Բայց եթե դուք մերժեք կամ անհաջողություն կրեք,ապա կարող  եք մոռանալ ձեր կարիերայի մասին:
-Այդ ինչ ստուգում է?,-հարցրեցի ես:
-Դուք պետք է բնութագրեք մարդկանց,առանց իմանալու նրանց անունները և արցեր տալու:Մենք ձեզ կտանք նրանց ձեռքերի հետքերը թղթի վրա:Դա միանգամայն բավարար է:Հիմա ասեք,դուք ընդունում եք մեր առաջարկը?
-Այո,ես ընդունում եմ:
-Ես գիտեի,որ դուք նման հիմարություն կանեք,-ասաց կինը,-Հաշվենք,թե մենք համաձայնության եկանք:
Մի քանի օր անց նա եկավ ինձ մոտ մի թղթապանակով,որտեղ ձեռքերի հետքերն էին:Նա վերցրեց իր տետրն ու գրիչը,սկսեց գրել այն ամենն ինչ ես ասում էի: Մենք ամբողջ երեկո աշխատեցինք: Խոստովանեմ,ես շատ էի հուզված: Ձեռքերի հետքերը վատն էին,նրանք անօրակ թղթի վրա էին արված:Իմ “քննիչը” ինքնատիպ էր,բայց ոչ այնքան հաճելի: Իմ միտքը կերտում էր մարդկանց պատկերները, և բնութագրում նրանց հատկանիշերն այնպես,կարծես ես անձամբ ճանաչում էի նրանց: Այնուհետև վրա հասավ կրիտիկական պահը .դա հինգերորդ կամ վեցերորդ նկարն էր,որ նա դրեց իմ դիմաց:
Այս ձեռքի վրա կան այնպիսի անսովոր նշաններ,որ ես հրաժարվում եմ դրանք մեկնաբանել առանց ձեռքերի տիրոջ համաձայնությունը հաստատող գրության:
-Մենք ունենք այդ բոլոր մարդկանց համաձայնությունները,-պատասխանեց կինն ու ցույց տվեց նամակը,որ հաստատում էր այն բոլոր մարդկանց համաձայնությունը,որոնց ձեռքերը ես կարդում էի:
Ստանալով այդպիսի հաստատում `ես շարունակեցի գործս: Այդ վերջին ձեռքը մարդասպանի ձեռք էր:Ես չէի կարող սխալվել: Ձախի վրա գծերը խորն էին ու լավ զարգացած,ինչը վկայում էր գիտակից,խելացի մարդու մասին:Սակայն աջ ձեռքի գծերու ցույց տվեցին,որ այդ մարդն օգտագործում է իր ինտելեկտը հանցավոր ճանապարհով գումար ստանալու համար:Կյանքի գիծն ասում էր,որ նրան կկործանի ինքնավստահությունը ,և վաղ թե ուշ ոստիկանությունը նրան կձերբակալի:
-Կարևոր չէ,թե քանի ոճրագործություն է նա կատարել,-նկատեցի ես,-Քառասունչորս տարեկան հասակում նա սպանության փորձ կանի,բայց կձերբակալվի և կդատապարտվի:Նրան կդատապարտեն մահապատժի էլեկտրական աթոռով ,և որոշ ժամանակ մահվան վտանգը կախված կլինի նրա վրա: Սակայն նա մահապատժի չի ենթարկվի,այլ կանցկացնի մնացյալ օրերը բանտում:

Մեյերի աջը

Իմ խոսքերը ճիշտ էին: Հանցագործը,որին կոչում էին “Արյունոտ դոկտոր Մեյեր” ապահովագրում էր Չիկագոյի բնակիչների կյանքը: Հետո տարբեր պարվակներով սկսում էր «հոգալ» նրանց առողջության մասին`թունավորելով նրանց,տիրանում ապահովագրությանը: Դոկտոր Մեյերի դատալսման ժամանակ իմ եզրակացությունը կցված էր գործին:Երկար,աղմկահարույց դատավարությունից հետո,որտեղ նա ամեն կերպ փորձում էր արդարանալ,նրան դապատարտեցին մահապատժի:Բայց էլեկտրական աթոռն ինչ-որ տեխնիկական անսարքություն ուներ,ուստի դատավճիռը փոխարինեցին ցմահ բանտարկության…
Կնոջ գնալուց հետո ես ինձ գերհոգնած զգացի:Նա անգամ չակնարկեց իմ խոսքերի իրավացիության վերաբերյալ:Միայն ասաց,որ կիմանամ արդյունքները մի շաբաթից:Հաջորդ բոլոր օրերը ես անհանգիստ սպասման մեջ էի:Շաբաթ գիշերը ինձ ընդհանրապես չհաջողվեց աչք փակել: Առավոտյան ժամը իննին իմ սևամորթ ծառան թակեց դուռս և արթնացրեց ինձ `ասելով.
-Վեր կացեք պարոն:Աստիճանների վրա մոտ հարյուր մարդ է կանգնած:Նրանք ուզում են տեսնել Ձեզ:
Ծառաս ձեռքի մեջ բռնել էր կիրակնօրյա «Նյու Յորք Ուրլդի» թողարկումը,որի առաջին էջը ամբողջությամբ ինձ էր նվիրված…
(շարունակելի)
Կիսվել Add to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Գլուխ տասնչորսերորդ կամ Ամերիկյան երազանք

April 19, 2011 Leave a comment

(սկիզբն այստեղ)

Ես ուզում էի հաղթել մի քանի մարտադաշտերում միանգամից,ուստի որոշեցի ԱՄՆ ուղևորվել: Երկու շաբաթ անց  ընկերներս ինձ ճանապարհում էին Վաթերլոյի նավամատույցից:Նրանց մեջ էին երկու իմ ընկեր բժիշկները,Բլանոշ Ռուզվելտը և տասնյակ այլ ծանոթներ: Այնտեղ նա ինձ ծանոթացրեց տիկին  Լիլիան Նորդիկայի հետ,ով նույն նավով մեկնում էր ԱՄՆ: Ինձ միայն տխրեցնում էր այն,որ ես մեկնեցի Ամերիկա առանց երաշխավորագրերի`չճանաչելով ոչ մի ամերկացու և չիմանալով նրանց կենսակերպը: Իմ գլխավերևում ծածանվում էր Յունիոն Ջեքը,և ես միշտ մտածում էի,արդյոք այն ազդում է հազարավոր մարդկանց վրա,որոնք Անգլիայից Ամերիկա են գնում…Մտքումս հաջողություն մաղթեցի Անգլիային:

Լիլիան Նորդիկա

Օրեցօր շոգենավն ավելի մեծ արագություն էր հավաքում,կարծես մի արագընթաց գնացք լիներ,որ սլանում էր ալիքներով: Մի քանի օր անց տիկին Նորդիկան ինձ իր նավախուց հրավիրեց թեյ խմելու: Հրավիրվածների մեջ էր նաև հայտնի տենոր Պերուջինին: Թեյից հետո մենք խոսեցինք  պալմիստրիայի մասին ,և տիկին Նորդիկան ինձ խնդրեց կարդալ պարոն տենորի ձեռքերը: Նա ցանկանում էր իմանալ,արդյոք պետք է երգչին լքել մեծ բեմը ու նվիրվել կրոնին,ինչպես պլանավոր էր երգիչը: Պատկերացրեք նրանց զարմանքը,երբ ես հայտարարեցի,որ Պերուջինի շուտով կամուսնանա նույն մասնագիտության կնոջ հետ:Նրանց կշնորհավորեն բոլոր ծանոթ-բարեկամները,բայց կես տարուց նրանց ամուսնությունը կձախողվի,իսկ մի տարուց նրանք կամուսնալուծվեն:

-Շատ արագ է այդ ամենը,նույնիսիկ նահանգների համար,-կատակելով ասացին նրանք:

Սակայն ամեն ինչ այդպես էլ եղավ:Նա սկսեց երգել կազինոյում,այնուհետև ամուսնացավ հրաշալի պրիմադոննայի հետ,ով այդ ժամանակ ամերիկյան բեմի աստվածուհին էր:Մոտավորապես վեց ամիս անց,նրանց ամուսնությունն ավարվեց,իսկ մի տարի հետո էլ զույգը դատարանով ամուսնալուծվեց:Նրանց կարճատև ամուսնական կյանքը իմ անունը հայտնի դարձրեց Նյու Յորքում: Բայց իմ պրոֆեսիոնալ գործունեության սկիզբն Ամերիկայում անհավանական դժվար  և բարդ էր..

(շարունակելի)
ԿիսվելAdd to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Գլուխ տասներեքերորդ կամ Պարոն Ժուրնալիստը

April 18, 2011 Leave a comment

(սկիզբն այստեղ)

Մի օր ինձ հրավիրեցին կոնսուլտացիայի պարոն  Ու.Տ.Սթիդի  մոտ նրա գրասենյան,որ գտնվում էր Մոուբրի Հաուզ փողոցի վրա;Ես ինձ ջղաձգված էի զգում զգում,քանի որ գիտեի,թե ով է նա: Այդ հանրաճանաչ անձնավորությունը  գտնվում էր հասարակական ուշադրության կենտրոնում,և ցանկացած անցորդ նրա մասին լսում եմ տասնյակ անգամ ամսական,քանզի բոլոր անգլիական թերթերը հիշատակում էին նրան:Կոնսուլտացիան սկսելուց առաջ ես նրան բացատրեցի իմ բարդույթի մասին,նա ըմբռնումով ինձ մոտեցավ:Ես վերցրեցի նրա աջ ձեռքի հետքերը և բացատրեցի նրան տարբեր նշանների նշանակությունը`համեմատելով դրանք ուրիշ հայտնի մարդկանց մոտ առկա նշանների հետ:

Ու.Տ.Սթիդ,Բրիտանացի ժուրնալիստ.հետախուզական ժուրնալիստիկայի հիմադիրներից մեկը.

Տարիներ անց մենք հանդիպեցինք Փարիզում:Այդ ժամանակ ես իմ փառքի գագաթին էի: Պարսից շահի կոնսուլտացիայի ժամանակ էր դա:Ես նախազգուշացրի շահին նրա վրա տեղի  ունենալիք մահափորձի մասին:Անսալով իմ խոսքերին նա հրամայեց գլխավոր վեզիրին ուժեղացնել իր թիկնազորը և համալրել նրանց կազմը,ինչն էլ փրկեց նրա կյանքը:

Մենք նստած էինք Կապուցիների պուրակին հարակից սրճարանում: Պարոն Սթիդը նոր էր վերադարձել Ռուսաստանի ցարին կատարած այցելությունից,ում նա  ծանոթացրել էր «Դեպի Աշխարհը» աշխատության հետ: Պարոն Սթիդը հետաքրքրված էր թվերի իմ տեսությամբ,և նա ինձ խնդրեց բացատրել,թե ինչպես եմ աշխատում կարևոր ու նշանակալի թվերի հետ: Երբ ես նրան պատմում էի վերոհիշյալ շահի մահափորձի ամսաթվի մասին`պարոնը խնդրեց պատմել, թե ինչպես են առանցքային թվերը բացահայտում մարդկանց բնավորությունը և կյանքի իրադարձություները: Հետո նա ինձ տվեց իր որդիների ծննդյան ամսաթվերը,և իմ նկարագրությունից հետո ընդունեց,որ ես ճիշտ եմ նշել նրանց բնավորության գծերը:Ասեմ ավելին,երբ մենք տասը տարի անց կրկին հանդիպեցինք,ես  հաճույքով լսեցի,որ իմ կողմից Փարիզում կանխագուշակված իրադարձությունները,ամբողջովին կատարվել են:

Սթիդի աջը

(շարունակելի)

Գլուխ տասներկուերորդ կամ Օսկարադրամա

April 17, 2011 Leave a comment

(սկիզբն այստեղ)

Օսկար Ուայլդ

Ինձ զարմացրեց աջ և ձախ ձեռքերի տարբերությունը:Չիմանալով,թե ում հետ եմ խոսում,ես բացատրեցի խոսակցիս,որ ձախ ձեռքն արտահայտում է ժառանգական հակումները, մինչդեռ աջը ցույց է տալիս զարգացումը և անձնական ձեռքբերումները: Բայց աջ ձեռքի վրա նրա կարիերան կոտրվում և կործանվում էր որոշակի ժամանակահատվածում: Համարյա մոռանալով,թե որտեղ եմ գտնվում,ես ամփոփեցի իմ դիտումները հետևյալ նախադասությամբ.

-Ձեր ձախ ձեռքն արքայի ձեռք է,բայց աջ ձեռքն ասում է,որ արքան աքսորում է ինքն իրեն: Ձախ ձեռքը վառ ապագա և անվերջանալի հաջողություններ է խոստանում,մինևդեռ աջն ասում է, որ ամեն ինչ ավարտվելու է մեկ չարաբաստիկ օր:

Ձեռքերի տերը չծիծաղեց իմ ասածից.

-Կարող եք ինձ ասել այդ ժամանակահատվածը?,-հարցրեց նա:

-Մի քանի տարուց,հաշված այս օրվանից,-պատասխանեցի ես,-Քառասունմեկ և քառասուներկու տարիների միջև:

-Սա կատակ է:ԿԱՏԱԿ: Օսկար ՈՒայլդը և ողբերգական ավարտ?,-լսվեց ինչ-որ մեկի ձայնը:

Ես նոր հասկացա,որ խոսում եմ Օսկար ՈՒայլդի հետ:Սակայն վերջինս, առանց որևէ բառ ասելու,դուրս եկավ:Բլանշը` զայրնալով ինձ վրա, խնդրեց լքել իր տունը,ասելով.

-Դուք փչացրեցիք ճաշկերույթը `վանելով երեկոյի ամենաանվանի մարդուն…

Ես տեսա Ուայլդին դատալսումից առաջ.դատալսում, որ պետք է ճակատագրական լիներ նրա համար: Առաջին լսումից առաջ նա եկավ ինձ մոտ և հարցրեց, թե արդյոք խզումը նույն տեղում է գտնվում? Ես հաստատեցի ճգնաժամի մոտեցումը,նաև նշեցի,որ նրա Ճակատագիրը չի կոտրվի:Նա լուռ շնարհակալություն հայտնեց ,և հեռանալիս ասաց.

Իմ բարի ընկեր,դուք ինքներդ շատ լավ գիտեք,որ Ճակատագիրը չունի մարդիկ,որոնք կնորոգեն իր ուղին…

Մեր հաջորդ հանդիպումը տեղի ունեցավ մի քանի տարի անց` 1900 թվականի ամռանը Փարիզում: Ես ընկերներիս հետ նստած էի սրճարանում,երբ կողքովս անցավ մի վտիտ տղամարդ, և նստեց ետին սեղանի շուրջ: Ես նրան չէի ճանաչի,սակայն ընկերներից մեկը բացականչեց.

-Աստված իմ!Նայեք:Նա Օսկար ՈՒայլդն է:

-Ես պետք է նրա հետ խոսեմ,-իսկույն ասացի ես:

Եթե դուք անեք այդ,-նախազգուշացրեց ինձ ընկերներիցս մեկը,-Ապա այլևս չվերադառնաք մեր սեղանի մոտ:

Չանսալով նրա խոսքերին ես մոտեցա Օսկարին: Հասարակությունից մերժված և անտեսված Ուայլդը հուզվեց իմ արարքից,անգամ արտասվեց.

-Իմ  հաճելի ընկեր,դուք այնքան բարի եք,-ասաց նա,-Հիմա բոլորն ինձ թունավորում և պարսավում են:Ձեր կողմից շատ վեհանձն քայլ էր ինձ մոտենալը:Ես ամեն ինչ զգացել եմ իմ մաշկի վրա.սխալներ,ձերբակալում,աքսոր,ազատ արձակում:Ինձանից երես են թեքել բոլոր ընկերներս:Նրանց գոռոզությունը ու արհամարհանքը ինձ հուսահատության անդունդն է նետել…

Մենք երկար  ժամանակ խոսում էինք մինչև հանգեցին բոլոր լույսերը,լռեց երաժշտությունը,մարդկանց ձայները դադարեցին ,և սրճարանն ընկղմվեց խավարի մեջ:

Անիմաստ էր որևէ հույսեր ներշնչել նրան:Նրա վեհ ուղեղը միանգամից կմերժեր դա: Նա ճանաչեց կյանքի դառն իրականությունը` այն բիրտ ճշմարտությունը,որ Ճակատագիրը պատրաստել էր նրա համար:

-Ես ուրախ եմ որ դուք օգնեցիք ինձ հաղթահարել դեպրեսիան:Դուք հիշում եք այն գիշերը տիկին Բլանշի տանը?Երբ ես իմ փառքի գագաթնակետին էի գտվում:Դուք այն ժամանակ կանխագուշակեցիք իմ անկումը:Ինչու ես ձեր խոսքերը լուրջ չընդունեցի?Այսօր դուք մեկ անգամ ևս ինձ օգնեցիք վերգտնել ինքս ինձ: Բայց ես պետք է հեռանամ այժմ:Հուսով եմ,մենք մեկ անգամ ևս կհանդիպենք:

Դժբախտաբար,մենք այևս չհանդիպեցինք: Մի քանի ամիս անց ես այն սակավաթիվ մարդկանցից էի,որոնք ուղեկցում էին նրա դագաղը գերեզմանատուն…

(շարունակելի)

Գլուխ տասնմեկերորդ կամ Ճակատագրական գեղեցկուհին

April 16, 2011 Leave a comment

(սկիզբն այստեղ)

Մի անգամ սրահ մտավ գայթակղիչ կին: Նա առաջին հաճախորդն էր այդ օրը,և ես նրան բավականին երկար ժամանակ նվիրեցի:Երբ նա հեռացավ,վտանգ զգացի ու մտքի մեջ նորից վերհիշեցի,թե ինչ էի նրան ասել քիչ առաջ: Իմ ներքին հայացքն ուղղված էր դեպի բոլոր ամսաթվերն ու իրադարձությունները,որոնք պետք է կատարվեին նրա հետ:

Իմ սիստեմն ինձ թույլ էր տալիս որոշել սպասվող իրադարձության ժամանակը`մինչև իսկ կոնկրետ  ժամը:Հանկարծ ես հասկացա,որ իմ այցելուին լուրջ վտանգ է սպառնում կրակի հետ կապված `հենց այդ իսկ երեկոյան:Հնարավոր է,որոշ մարդիկ այդպիսի կանխազգացումն անվանեն պայծառատեսություն,բայց ըստ իս,փորձված և պատրաստված միտքը կարող է որսալ “սպասվող իրադարձությունների ստվերը”:

Ես որոշեցի անհապաղ հանդիպել այդ կնոջը և զգուշացնել նրան սպասվող վտանգի մասին:Սակայն չգիտեի կնոջ անունը,քանի որ միշտ այցելուներիս անհայտ մնալու հնարավորություն էի տալիս: Բարեբախտաբար  հեռանալիս ` նա խնդրել էր քարտուղարիս կառապանին փոխանցել հյուրանոցի հասցեն: Բնականաբար,ես անմիջապես այնտեղ մեկնեցի:

Բնութագրելով դռնապանին կնոջ արտաքինը` ես իմացա նրա համարը: Սկզբից նրան թվաց,թե ես խելքս թռցրել եմ:Նա այդպես էլ ասաց ինձ:Տեղի տալով իմ համառությանը`նա վերջապես համաձայնվեց լքել համարը և օրվա մնացած մասն անցկացնել իմ ընկերներից մեկի տանը:

Այստեղ սկսվում է տարօրինակությունը: Ոչ-մի հրդեհ էլ տեղի չի ունենում: Բայց կնոջ սիրելի շնիկը,որին նա մոռացել  էր համարում գիշերը,շնչահեղձ էր լինում գազի արտահոսքից: Այսպիսի անսովոր ձևով ես ծանոթացա հայտնի և հրաշալի Բլանշ Ռուզվելտի հետ:

Բլանշ Ռուզվելտը կարծես Հալլեի գիսավոր լիներ,որ հարյուր տարին մեկ է երևում երկրագնդի հորիզոնում: Այս ամերիկուհուն սիրահարվում էին բոլորը`փողոցային թափառաշրջիկը,բարոն կամ դուքս,պալատում ապրող արքայազն:Նրան բոլորը կոչում էին Բլանշ,որ ֆրանսերենից թարգմանաբար նշանակում է սպիտակ,քանի որ ուրիշ ոչ-մի տիտղոս չէր համապատասխանում նրան ինչպես այդ պարզ անունը:Աստվածների սիրելի այդ օժտված կինը գրում էր վեպեր և բանաստեղծություններ:Նրա գեղեցկությունը,հմայքը,տաղանդը և անմեղ արտաքինը գրավում էին հարյուրավոր տղամարդկանց և կանանց:

«Հրդեհի» հետ կապված դեպքից որոշ ժամանակ անց` նա կազմակերպեց ճաշկերույթ,որտեղ ես պետք է խորհրդատվություն անցկացնեի հյուրերի հետ:Ինձ նստեցրեցին վարագույրի ետևում,որպեսզի ես չիմանամ,թե ում հետ եմ խոսում: Սեանսն ավարտելուց հետո ինձ ծանոթացրին մի շարք բարձրաստիճան այրերի և կանանց հետ:

Իմ  առանձնահատուկ հաջողությունը այդ երեկոյան ես կապում եմ Օսկար Ուայլդի հետ,ով այդ ժամանակ իր փառքի գագաթին էր:Երբ ես տեսա նրա հաստ ձեռքերը բարձիկի վրա,ես անգամ չէի կարող մտածել,որ դրանք պատկանում են այդ մեծ անձնավորությանը:Դրանք ոչնչով աչքի չընկնող ձեռքեր էին…

(շարունակելի)